Wielowodzie: czym grozi nadmiar płynu owodniowego?

8 stycznia 2020

Każda zmiana dotycząca ilości płynu owodniowego w trakcie ciąży, na przykład wielowodzie, może wywołać poważne komplikacje i stanowić zagrożenie dla życia dziecka.

Wielowodzie, znane również jako nadmiar płynu owodniowego, to zatrzymanie płynu, który otacza dziecko podczas ciąży. Pełni on bardzo ważne zadanie: chroni maluszka i dostarcza wszystkie białka potrzebne do jego prawidłowego rozwoju.

Jednak zbyt duża ilość tej substancji może odbić się negatywnie na zdrowiu mamy i dziecka.

Co wywołuje wielowodzie?

Chociaż lekarze nie zawsze są w stanie odkryć, dlaczego pojawia się wielowodzie, to badania pozwoliły ustalić czynniki zwiększające ryzyko jego wystąpienia. Zaliczamy do nich:

Dziecko w łonie mamy

  • Ciążę wielopłodową. Może sprawić, że jeden płód będzie miał więcej płynu owodniowego od drugiego.
  • Cukrzycę ciążową.
  • Duże rozmiary płodu.
  • Problemy neurologiczne płodu, na przykład wodogłowie, które mogą prowadzić do kłopotów z przełykaniem.
  • Niskie tętno płodu.
  • Zniekształcenia płodu, które mogą wywoływać problemy z przełykaniem, a tym samym niewielką ilość płynu w macicy.
  • Brak kompatybilności między grupą krwi matki i dziecka.

Oznaki i objawy

Kobiety cierpiące na wielowodzie często nie zauważają u siebie żadnych objawów, zwłaszcza jeśli nie jest ono w stanie zaawansowanym. Jednak gdy staje się poważne, można zaobserwować następujące oznaki:

  • Problemy z oddychaniem,
  • Ból brzucha,
  • Zapalenie błony śluzowej żołądka lub kończyn dolnych,
  • Skurcze macicy,
  • Wymioty,
  • Bardziej lśniący lub napięty brzuch niż powinien być na tym etapie ciąży.

Jak diagnozuje się wielowodzie?

Najlepszy sposób, by sprawdzić, czy kobieta w ciąży cierpi na wielowodzie, to przeprowadzenie pomiaru ilości płynu. Dokonuje go specjalista podczas badania ultrasonograficznego.

Dzięki temu poznasz indeks płynu owodniowego (AFI), który nie powinien przekraczać 25 centymetrów podczas trzeciego trymestru. Jeśli indeks jest większy, to płynu jest zbyt dużo i może wywoływać komplikacje.

Po przeprowadzeniu badania ultrasonograficznego w celu wykrycia zniekształceń, lekarz powinien ocenić, czy wielowodzie pojawiło się w skutek czynników genetycznych. W tym celu przeprowadza wywiad rodzinny.

Może także wykonać test obciążenia glukozą oraz zbadać krzepliwość krwi, anemię i przeprowadzić testy serologiczne.

Czynniki ryzyka

Wielowodzie może wywoływać poważne powikłania ciążowe. Właśnie dlatego należy chodzić na wszystkie wizyty lekarskie w trakcie całej ciąży.

Nadmiar płynu owodniowego zwiększa ryzyko wystąpienia następujących komplikacji:

Kobieta w ciąży pokazująca pozycję płodu na komórce - wielowodzie

  • Krwawienie po porodzie. Duża utrata krwi po narodzinach dziecka.
  • Śmierć płodowa. Wielowodzie może doprowadzić do śmierci dziecka po 20. tygodniu ciąży.
  • Poród przed terminem. Dochodzi do niego, gdy dziecko rodzi się przed 37. tygodniem ciąży.
  • Odklejenie łożyska. Uznawane za poważny problem, ponieważ dziecko nie otrzymuje tlenu i składników odżywczych z organizmu mamy. Może doprowadzić do niebezpiecznego krwawienia.
  • Zła pozycja płodu. Zazwyczaj płód leży główką w dół, z twarzą skierowaną w stronę kręgosłupa mamy. Jednak gdy występuje wielowodzie, pozycja maluszka może ulec zmianie. W takim przypadku najbezpieczniej jest wykonać cięcie cesarskie.

Jak wygląda leczenie?

Jeśli wielowodzie nie jest zaawansowane, nie trzeba go leczyć. Ale gdy lekarz stwierdzi, że dany przypadek jest ostry, trzeba podjąć szybkie działania.

Niektóre z najskuteczniejszych sposobów leczenia wielowodzia to: ręcznie zmniejszenie ilości płynu owodniowego, podanie leków zmniejszających wydalanie moczu przez dziecko lub wywołanie porodu, jeśli zbliża się jego termin.

W 32. tygodniu ciąży warto rozpocząć monitorowanie płodu przeprowadzając pełne badania. Podczas ich wykonywania należy zachować spokój, aby wyniki były dokładne i nic ich nie zakłamywało. Poza tym jeśli mama cierpi na cukrzycę trzeba regularnie kontrolować poziom cukru we krwi, aby uniknąć śmierci płodowej.

Ciąża bez komplikacji

Nie da rady uchronić się przed wielowodziem, bo pojawia się ono bez żadnego ostrzeżenia. Nie ma znaczenia, czy wywołuje je jakaś anomalia, geny, czy też nieznane przyczyny.

Dlatego przyszłe mamy muszą dbać o siebie podczas każdego etapu ciąży. Dzięki temu będą w stanie zmniejszyć ryzyko wystąpienia tego schorzenia i zadbają o zdrowie swojego dziecka.

Zdrowe nawyki, unikanie palenia papierosów i właściwa dieta pomogą utrzymać odpowiednią wagę. Takie zachowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy i dostarcza wszystkie witaminy potrzebne do prawidłowego rozwoju płodu.

  • Mathew, M., Saquib, S., & Rizvi, S. G. (2008). Polyhydramnios. Risk factors and outcome. Saudi Medical Journal. https://doi.org/20070831’ [pii]
  • Lazebnik, N., & Many, A. (1999). The severity of polyhydramnios, estimated fetal weight and preterm delivery are independent risk factors for the presence of congenital malformations. Gynecologic and Obstetric Investigation. https://doi.org/10.1159/000010129