Najlepsze metody pozwalające dzieciom opanować czytanie

07 lipca, 2020
Czytanie jest jedną z najważniejszych umiejętności, które dziecko uzyska w szkole. Znajomość najlepszych metod pozwalających nauczyć dzieci czytania jest bardzo ważna zarówno dla rodziców, jak i nauczycieli.

Czytanie jest jedną z najważniejszych rzeczy, które dzieci opanują, zanim ukończą 10 lat. Wszystko w ich rozwoju edukacyjnym, od poszerzenia słownictwa po oceny we wszystkich głównych przedmiotach, wiąże się z ich umiejętnością czytania.

Z tego właśnie powodu niezwykle ważną kwestią jest poznanie różnych sposobów, dzięki którym dzieci łatwiej opanują tę trudną dla nich sztukę, jaką jest czytanie.

Nie ma dwojga dzieci, które uczyłyby się czytać w ten sam sposób. Dlatego właśnie istnieje kilka różnych metod. Kluczem do poszukiwania skutecznych metod uczenia dzieci czytania jest zazwyczaj wybranie jednego podejścia i trzymanie się go przez cały czas.

Jednak dla nauczycieli dobrym pomysłem jest łączenie różnych metod i strategii. W ten sposób mogą dostosować je do potrzeb wszystkich dzieci w klasie. Jest to szczególnie ważne dla tych uczniów, którzy mają określone potrzeby edukacyjne.

Ważne jest, aby pamiętać, że motywacja jest kluczem do sukcesu. Musimy być cierpliwi, aby uniknąć wprowadzania u dziecka negatywnych skojarzeń ze szkołą i nauką w ogóle.

Umiejętności poprzedzające czytanie i jego naukę

Czytanie jest jedną z najważniejszych umiejętności, które dziecko uzyska w szkole. Znajomość najlepszych metod pozwalających nauczyć dzieci czytania jest bardzo ważna zarówno dla rodziców, jak i nauczycieli.

Dzieci zaczynają zdobywać umiejętności potrzebne do opanowania czytania już od momentu narodzin. W rzeczywistości niemowlę, które ma zaledwie sześć miesięcy, może już odróżnić dźwięki swojego języka ojczystego od dźwięków języka obcego.

Będąc w wieku 2 lat zna ono już wystarczająco dużo rodzimych fonemów, aby regularnie tworzyć więcej niż 50 słów. W ciągu 2-3 lat wiele dzieci uczy się rozpoznawać kilka liter.

Matka z dzieckiem

Wraz z postępem umiejętności motorycznych rozwija się u nich także umiejętność pisania, rysowania i kopiowania kształtów. Możemy to wszystko połączyć, aby pomóc im zacząć pisać pierwsze teksty.

Istnieje wiele sposobów, dzięki którym rodzice mogą rozwijać umiejętności czytania u dzieci. Jednym z nich jest wskazywanie liter podczas czytania im różnych opowieści. Przydatne może być również pytanie dzieci o ich dzień i codzienne rozmawianie z nimi, aby poprawić rozwój ich umiejętności narracyjnych.

Ważne jest też regularne chodzenie dziećmi do księgarń i bibliotek, a także czytanie razem z nimi. Im więcej dzieci będzie czytać z rodzicami, nauczycielami i opiekunami, tym bardziej wpoimy mu przekonanie, że czytanie stanie się naturalną rozrywką rodzinną.

Naucz dzieci czytać za pomocą metody fonetycznej

Fonem jest najmniejszą jednostką fonologiczną, najkrótszą artykulacją samogłoski i dźwięku spółgłoskowego. Fonemy to podstawowe jednostki języka mówionego.

W języku alfabetycznym poszczególne dźwięki są tłumaczone na litery i kombinacje liter w celu przedstawienia słów. Dlatego też czytanie zależy od zdolności danej osoby do dekodowania słów w szeregu dźwięków. Kodowanie jest procesem odwrotnym do czytania i polega na umiejętności literowania.

Metoda fonetyczna (czyli odimienna metoda nauki czytania, zwana także foniką) pomaga opanować czytanie poprzez poznawanie kolejnych liter i dźwięków, które składają się na sylaby, słowa i frazy.

Jest to metoda, która prowadzi nas od najprostszych do bardziej złożonych kwestii. Najłatwiej jest przejść od rozpoznania pierwszej litery do przeczytania całej sylaby. Najtrudniejszą częścią jest najpierw przeczytanie pojedynczego słowa, a następnie stopniowe przejście do całego zdania.

Jest to jedna z najpopularniejszych metod nauczania dzieci czytania, a także jedna z najczęściej stosowanych. Początkowo postępy mogą być powolne i podczas czytania dziecko robi wiele przerw. Ale stopniowo procesy poznawcze zaangażowane w „tłumaczenie” liter i dźwięków stają się automatyczne i bardziej płynne.

Czytanie „na oko”

Ta metoda uczy dziecko czytania na poziomie pojedynczego słowa. Dzieci pomijają cały proces dekodowania i nie wymawiają słów używając do tego celu liter i sylab. Uczą się raczej czytać, rozpoznając pisemną formę całych słów.

Kontekst tego procesu nauczania jest niezwykle ważny. Udostępnianie obrazów związanych z tekstem może dziecku znacząco w tym pomóc. Bardziej znane słowa mogą być przedstawione na początku same, potem w krótkich zdaniach, a na końcu w dłuższych.

Matka czyta dzieciom

W miarę powiększania się słownictwa dzieci zaczynają wyodrębniać dla siebie reguły i wzorce, które pomogą im czytać nowe słowa.

Czytanie za pomocą tej metody jest procesem automatycznym i czasami nazywa się to czytaniem na „na oko”. Po kilkakrotnym zapoznaniu się z różnymi słowami dzieci zaczną czytać większość słów, nawet te, które ujrzą po raz pierwszy.

Czytanie metodą doświadczenia językowego

Metoda doświadczenia językowego do nauczania czytania opiera się na spersonalizowanym uczeniu się. Za jej pomocą nauczane słowa są różne dla każdego dziecka. Chodzi o to, że o wiele łatwiej jest nauczyć się słów, które dziecko już zna.

Nauczyciele i rodzice stosujący tę metodę mogą tworzyć historie, w których ulubione słowa dziecka są używane w różnych kontekstach. Dzieci mogą na przykład rysować te słowa i składać je w folderze, aby stworzyć specjalną książkę do czytania.

Możemy szukać tych słów w literaturze dziecięcej i używać ich, aby pomóc dzieciom odgadnąć znaczenie tych, których nie znają, gdy pojawiają się w innym kontekście. To świetna strategia na poprawę rozumienia tekstu.

Krótko mówiąc, aby nauczyć dzieci czytać, musimy wziąć pod uwagę potrzeby i zainteresowania każdego z nich. Musimy też zwracać szczególną uwagę na ich rozwój, zawsze zwracając uwagę na ich specyficzne potrzeby.

  • Lilliana Borrero Botero. Enseñando a leer: Teoría, práctica e intervención. Editorial Norma, 2008.