Johann Heinrich Pestalozzi i jego pomysły na kształcenie

24 października, 2020

W dzisiejszym artykule wyjaśnimy kim był Johann Heinrich Pestalozzi i przedstawimy jego główne poglądy na kształcenie. Poza tym przyjrzymy się jego obronie edukacji jako środkowi umożliwiającemu zmianę życia osób, które miały mniej szczęścia w życiu.

Johann Heinrich Pestalozzi i jego pomysły na kształcenie odgrywają ważną rolę w nowoczesnej pedagogice. Pestalozzi, który urodził się w Zurychu w 1746 r., był wpływowym pedagogiem i edukatorem. Wierzył, że dobra edukacja może stanowić rozwiązanie nierówności społecznych i biedy.

W XVIII wieku narodził się znaczący kulturalny i intelektualny ruch, który objął głównie Europę. Pestallozi rozwinął swoje poglądy na temat edukacji właśnie bazując na założeniach oświecenia.

Ten ruch miał na celu wykazać, że wiedza człowieka może zwalczyć ignorancję i pomóc stworzyć lepszy świat. Ten sam ruch zainspirował znaczące zmiany kulturowe i społeczne, takie jak Rewolucja Francuska.

Johann Heinrich Pestalozzi i jego poglądy na kształcenie: pochodzenie i doświadczenia

Pierwsze doświadczenia Pestalozziego z edukacją miały miejsce na farmie w pobliżu kontonu Argowii w Szwajcarii. Na swojej farmie noszącej nazwę Neuhof (Nowa Farma) uczył biedne dzieci i sieroty pracować z nićmi i materiałami bawełnianymi. Miało to miejsce podczas bardzo dużego kryzysu społecznego i ekonomicznego w Europie.

Pestalozzi przerwał swoje doświadczenia w Neuhof gdy zauważył swój błąd polegający na wprowadzaniu dzieci do świata produkcji materialnej. Następnie zaczął się poświęcać światowi literatury pod wpływem własnych pomysłów na temat oświecenia.

Czerpał inspirację od jednego z głównych przedstawicieli tego nurtu, Jean Jacquesa Rousseau. Opublikował jedną ze swoich najważniejszych prac, Leonard i Gertruda, w 1781 r.

Po Neuhofie Pestalozzi przeniósł się do szwajcarskiego miasta Swans, mając zamiar troszczyć się o sieroty, które straciły swoich rodziców podczas wojny. Właśnie tam opracował swoją edukacyjną teorię na temat intuicji, nazywaną także metodą intuicyjną.

Później stworzył szkołę, która miała przygotowywać nauczycieli do kształcenia uczniów zgodnie z głównymi założeniami jego metody.

Ołówek w czapce

Idee metody intuicyjnej pojawiają się w kilku jego pracach, między innymi:

  • Metoda Pestalozziego (1800)
  • Jak Gertruda uczy swoje dzieci (1801) – praca, która wychwala rolę, jaką matki odgrywają w kształceniu dzieci
  • Podstawy postrzegania zmysłowego (1803)

W końcu w 1805 r. w szwajcarskim mieście Yverdon-les-Bains założył szkołę z internatem kształcącą nauczycieli. W instytucji tej stosowano założenia Pestalozziego, które definiowały odnowionego ducha edukacji. Sukces, jaki odniosła, ściągał do niej osoby pragnące zostać nauczycielami pochodzące z licznych krajów.

Pomysły Pestalozziego na kształcenie

Założenia pedagogiczne jego metody

  • Johann Heinrich Pestalozzi opracował naukową metodą kształcenia dzieci, która zakłada, że do edukacji nie dochodzie w sposób spontaniczny. Zamiast tego wymaga ona zewnętrznej pomocy. Taka pomoc powinna pozwolić dziecku wykorzystywać jego zdolności intuicyjne i zmysły, aby oglądać świat. Dlatego też kształcenie powinno cechować naturalne i intuicyjne podejście, które przestrzega i szanuje rozwój dziecka.
  • Jego metoda przemawia za edukacją w domowym kontekście, gdzie odpowiadają za nią matki. Co więcej, sugeruje potrzebę edukowania tych matek jako narzędzia do poprawiania edukacji w dzieciństwie. Pestalozzi uważał, że matki powinny być pierwszym emocjonalnym kontaktem dziecka. Ponadto podkreślał, że taki związek emocjonalny powinien być kontynuowany później w szkole, poprzez przyjaźń z rówieśnikami.
  • Pomysły Pestalozziego na temat kształcenia promowały wspólne kształcenie (nauka chłopców i dziewczynek w tej samej szkole). Co więcej, promował edukację moralną i religijną. Jednak uważał, że taki rodzaj edukacji musi zaczynał się w domu, a następnie kontynuować w szkole.
  • Opracował kształcenie bazujące na akwizycji wiedzy poprzez ciągłą interakcję ze środowiskiem. Innymi słowy, uważał, że praktyka i doświadczenie są ważniejsze od edukacji bazującej na teorii i książkach.
  • Pestalozzi bronił istnienie i potrzebę stworzenia instytucji dla dzieci, którym brakuje zasobów ekonomicznych.
Tata czytający dziecku - Johann Heinrich Pestalozzi i jego pomysły na kształcenie

Założenia dydaktyczne metody Pestalozziego

  • Nauczanie liczb na podstawie wcześniejszej wiedzy dziecka. Następnie przechodzi od najprostszych założeń do bardziej złożonych.
  • Wykorzystanie konkretnych materiałów, aby dzieci mogły wykonywać ćwiczenia, takich jak tablice numeryczne.
  • Nauka języka, uczenie się pierwszych dźwięków słów oraz ich związków we frazach. Następnie, powoli i z czasem, metoda wprowadza nowe słownictwo i angażuje dzieci w proste rozmowy.
  • Wzmacnianie użycia języka poprzez czytanie i pisanie.
  • Rozwój pamięci u dzieci poprzez proste wyjaśnianie przedmiotów i materiałów. Ta metoda kładzie nacisk na wykorzystywanie opisów, aby pracować nad postrzeganiem tych przedmiotów i materiałów.
  • Wykorzystywanie rysowania jako metody uczenia się mierzenia i odtwarzania przedmiotów obecnych w polu widzenia dziecka. Jednocześnie Pestalozzi twierdził, że rysowanie ćwiczy ruchy ręki, a tym samym wspomaga naukę pisania.
  • Uprawianie sportu w celu rozwinięcia odporności ciała.

Podsumowanie

Pomysły Pestalozziego, podobnie jak pomysły innych wielkich pedagogów i myślicieli jego czasu, stanowiły ogromny krok w kierunku rozwoju zrozumienia etapu dzieciństwa. Uważał, że dzieciństwo to etap z własną tożsamością. Co więcej, przekonywał, że dzieci nie są pasywnymi podmiotami, które należy jedynie karmić wiedzą.

Pestalozzi pomógł budować przekonanie, że dzieci powinny być w stanie samodzielnie odkrywać świat i o nim myśleć. Dorośli powinni działać jedynie jako mediatorzy.