Dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej – korzyści, jakie ona zapewnia

3 października 2019
Odpowiednio ukształtowana dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej pomaga poprawić funkcjonowanie klasy i umożliwia nauczycielowi łatwiejsze osiągnięcie celów ustalonych dla danej grupy uczniów. W naszym artykule przyjrzymy się, o co w tym wszystkim tak naprawdę chodzi.

Aby zrozumieć, co mamy na myśli, gdy mówimy o pojęciu takim jak dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej, musimy przede wszystkim porozmawiać o tym, czym właściwie jest tak naprawdę dynamika grupy.

A kwestia ta jest o tyle istotna, że odpowiednio ukształtowana dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej pomaga poprawić funkcjonowanie klasy. Umożliwia też nauczycielowi łatwiejsze osiągnięcie celów ustalonych dla danej grupy uczniów.

W naszym artykule przyjrzymy się, o co w tym wszystkim tak naprawdę chodzi. Zapraszamy zatem do poświęcenia kilku minut na jego lekturę!

Czym w ogóle jest dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej? Co się kryje pod tym pojęciem?

Dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej to pojęcie wchodzące w skład o wiele szerszego zagadnienia. Jest nim ogólnie pojmowana dynamika grupy. Termin ten odnosi się do rozbudowanej dyscypliny psychospołecznej. Bada ona i analizuje kwalifikacje, rozwój, problemy, siły i relacje współzależności występujące w danej grupie osób. Pionierem w badaniu grup w ten określony sposób był amerykański psycholog niemieckiego pochodzenia, Kurt Lewin.

Ten naukowiec starał się lepiej zrozumieć funkcjonowanie grup ludzi i procesy wpływające na ich działanie jako całości. Wyjaśnił on także, w jaki sposób ich wewnętrzne zmiany były spowodowane bodźcami i warunkami, które wpływają na grupy jako całość. Jednocześnie uważnie analizował reakcję poszczególnych członków badanych grup na konkretne aspekty mające znaczenie dla ich funkcjonowania.

Badanie i analiza sił występujących w grupie pozwala nam obecnie to lepiej zrozumieć. Wynika z tego, że praca nad dynamiką pomogłaby poprawić współpracę wewnątrz grupy. Ale jak to wszystko jest możliwe?

Dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej

Naukowcy na przestrzeni lat opracowali kilka najważniejszych zasad dynamiki grup do pracy nad grupami i ich funkcjonowaniem. Wiele z tych metod doskonale nadaje się także do zastosowania przez nauczycieli w klasie szkolnej. Oczywiście przy założeniu, że uważamy każdą klasę za odrębną grupę.

Taka specyficzna dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej, znana również pod pojęciem technik zdynamizowania przepływu procesów w grupie edukacyjnej, odnosi się do usystematyzowanych mediów lub stosowanych procedur.

Ich celem jest lepsze zorganizowanie grupy i rozwój jej działania. I choć powyższa definicja może na pierwszy rzut oka wydawać się trudna do zrozumienia, to jednak w przełożeniu na praktykę okazuje się być naprawdę prosta.

Ogólnie rzecz biorąc, w oparciu o bazę wiedzy dostarczoną przez teorię dynamiki grup, nauczyciele opracowują różne zajęcia i gry dla swojej klasy. Są to wszystkie te formy aktywności i działania, które mogą pomóc grupie osiągnąć proponowane przez nauczyciela cele. A także zwiększyć skuteczność jego procesu nauczania.

Dzieci w grupie

W konkretnym przypadku grupy, jaką jest klasa w szkole, jej dynamika będzie miała na celu m.in. stymulowanie procesu uczenia się, rozszerzania zjawiska socjalizacji, stymulowanie kreatywności, podkreślanie spójności grupy, a także rozwój wewnętrznej komunikacji, współpracy, autonomii oraz odpowiedzialności za całą klasę.

Poza tym dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej może posłużyć jako znakomite narzędzie pozwalające szybko i sprawnie rozwiązać problemy i konflikty w tej konkretnej grupie.

Istnieją dobrze znane techniki dynamiki grup, które można zastosować w takim przypadku. Należą do nich przede wszystkim grupa dyskusyjna, odgrywanie ról, burza mózgów lub metoda określana jako Phillips 6.6. Techniki te posłużyły jako podstawa do rozwoju innych dynamik, działań i gier do pracy z grupami. A wszystko to jest ściśle dostosowane do szczególnych cech każdej grupy.

Niektóre przykłady zastosowania tych metod dynamiki grupy w praktyce

Dynamikę grupy klasyfikuje się na wiele różnych sposobów, w zależności od autorów, o których mowa. Ale w prawie wszystkich przypadkach istnieją wspólne warunki. Takie jak realizowane cele, dojrzałość grupy, jej wielkość, otoczenie lub cechy indywidualne jej poszczególnych członków.

Cała dynamika grupy, nad którą należy pracować w klasie, musi brać to pod uwagę. A także inne istotne warunki. Oto kilka ich przykładów do zastosowania w praktyce:

Dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej oparta na wzajemnej komunikacji i współpracy: wielki mural

Pracując w grupach sześcioosobowych uczniowie muszą uzgodnić pomysł, który powinien być przedstawiony na dużym rysunku (muralu). Celem tej dynamiki grupy jest poprawa komunikacji i znajdowania konsensusu między członkami grupy w oparciu o pracę zespołową, aktywne słuchanie i szacunek dla opinii innych.

Dynamika grupy lekcyjnej w klasie szkolnej oparta na wzajemnej komunikacji, motywacji i wskazówkach dotyczących danego zadania: wywiady przeprowadzane w parach

Uczniowie pracujący w parach będą na przemian zadawać pytania na określony temat, który związany jest z przedmiotem lekcji.

Grupa dzieci w szkole

Celem tej dynamiki jest sprawdzenie wcześniejszej wiedzy uczniów i wykorzystanie jej do zainspirowania do głębszej pracy nad danym tematem.

Dynamika znajdowania rozwiązania dla danego problemu i pracy nad kreatywnością: jak rozwiązać to zadanie?

Uczniowie powinni zacząć szukać wskazówek i analizować poszczególne, możliwe rozwiązania dla danego zadania. Może to być na przykład sposób przezwyciężenia strachu przed ciemnością lub pokonania nieśmiałości. Celem tej dynamiki grupy jest dostarczanie kreatywnych rozwiązań i pomysłów oraz omawianie problemów, które mogą mieć wpływ na nas wszystkich.