Umiejętności społeczno-emocjonalne u dzieci

06 Wrzesień, 2020

Dzieci muszą rozwijać umiejętności społeczno-emocjonalne, aby rosnąć w zdrowy i zrównoważony sposób.

Z pewnością słyszałeś o edukacji emocjonalnej i znaczeniu, jakie ma ona dla integralnego rozwoju dzieci. Głównym celem tego typu edukacji jest promowanie nabywania umiejętności społeczno-emocjonalnych. Są one niezbędne, aby maluchy prawidłowo rozwijały się w otoczeniu.

„Inteligencja emocjonalna zaczyna się rozwijać we wczesnych latach. Wszystkie wymiany społeczne, jakie dzieci mają z rodzicami, nauczycielami i między sobą, niosą ze sobą emocjonalne przesłania”.

Daniel Goleman

Umiejętności społeczno-emocjonalne u dzieci

Zdaniem autorów Rafaela Bisquerra Alziny i Nurii Pérez Escody kompetencje społeczno-emocjonalne można zdefiniować jako:

„Zbiór wiedzy, zdolności, umiejętności i postaw niezbędnych do odpowiedniego rozumienia, wyrażania i regulowania zjawisk emocjonalnych”.

-Bisquerra y Pérez-

Zatem w rozwoju tego zbioru wiedzy, umiejętności, zdolności i postaw wyróżniają się następujące akty:

  • Identyfikowanie i regulacja własnych uczuć, emocji i zachowań.
  • Rozpoznawanie swoich cech osobistych.
  • Rozpoznawanie i zrozumienie uczuć i punktów widzenia innych.
  • Praca i dążenie do osobistych celów.
  • Akceptacja i szacunek dla różnic między ludźmi.
  • Korzystanie z pozytywnej komunikacji.
  • Konstruktywne zapobieganie konfliktom międzyludzkim, zarządzanie nimi i rozwiązywanie ich.
  • Działanie w oparciu o wartości etyczne i obywatelskie.
  • Podejmowanie odpowiedzialnych decyzji.
  • Przyczynianie się do dobrego samopoczucia ludzi.
Dziewczynka z dwoma twarzami

Wszystko to można podzielić na pięć kategorii. Musimy je znać, aby zapewnić dzieciom pełną edukację.

Umiejętności społeczno-emocjonalne – podział

Jak wspomnieliśmy wcześniej, aby zaszczepić te umiejętności u najmłodszych należy pamiętać o szeregu kluczowych aspektów. W ten sposób różne kompetencje społeczno-emocjonalne można podzielić na pięć kategorii.

Świadomość emocjonalna

Można to zdefiniować jako fakt bycia świadomym własnych emocji i emocji innych. Zrozumienie ich i umiejętność nazwania każdej z nich. Odnosi się również do umiejętności docenienia emocjonalnego klimatu danej sytuacji.

„Samoświadomość emocjonalna jest kamieniem węgielnym inteligencji emocjonalnej”.

-Daniel Goleman-

Regulacja emocjonalna

Chodzi o właściwe radzenie sobie z emocjami, zarządzanie nimi, wyrażanie ich i radzenie sobie z nimi biorąc pod uwagę, że stany emocjonalne wpływają na procesy poznawcze i zachowanie.

„Kiedy mówię o kontrolowaniu emocji, mam na myśli naprawdę stresujące i ograniczające nas emocje. Uczucie emocji wzbogaca nasze życie ”.

-Daniel Goleman-

Autonomia emocjonalna

Odnosi się do wypracowania szeregu cech i elementów związanych z autonomią, takich jak:

  • Wysoka samoocena.
  • Pozytywne nastawienie do życia.
  • Odpowiedzialność.
  • Krytyczna analiza norm społecznych.
  • Poczucie własnej skuteczności.
  • Odporność.

„Nie istnieje oddzielenie umysłu i emocji. Emocje, myśli i uczenie się są ze sobą powiązane ”.

-Eric Jensen-

Inteligencja interpersonalna

To zdolność rozumienia intencji, motywacji i pragnień innych i nawiązywania zdrowych relacji społecznych. Co oznacza praktykowanie pozytywnej i skutecznej komunikacji, okazywanie szacunku, empatii, postaw prospołecznych, asertywności, współpracy itp.

„Mózg społeczny znajduje się w swoim naturalnym środowisku, kiedy rozmawiamy z kimś twarzą w twarz”.

-Daniel Goleman-

Chłopiec z dwoma minami

Umiejętności życiowe i dobre samopoczucie

Są to umiejętności niezbędne do radzenia sobie w życiu codziennym w zadowalający sposób, takie jak:

  • Po pierwsze, ustalanie celów i zadań.
  • Podejmowanie decyzji i branie za nie odpowiedzialność.
  • Szukanie wsparcia i pomocy w razie potrzeby.
  • Rozpoznawanie i szanowanie praw i obowiązków własnych oraz innych.

Można więc zorganizować życie w sposób zrównoważony, doświadczając głębokiego subiektywnego dobrego samopoczucia.

„Osoby z dobrze rozwiniętymi umiejętnościami emocjonalnymi mają większe szanse na radość i efektywność w życiu. I będą w stanie pielęgnować nawyki umysłowe, które poprawią ich produktywność ”.

-Daniel Goleman-

Umiejętności społeczno-emocjonalne – jak się ich nauczyć?

Choć w dzieciństwie konieczne jest promowanie umiejętności społeczno-emocjonalnych należy pamiętać, że aby niektóre z nich zdobyć trzeba wykazać się pewnym stopniem dojrzałości. Krótko mówiąc, można powiedzieć, że uczenie się w ramach edukacji emocjonalnej to proces, który zaczyna się w dzieciństwie, ale trwa przez całe życie.

  • Bisquerra, R. y Pérez, N. (2007). Las competencias emocionales. Educación XXI, 10, 61-82. doi: 10.5944/educxx1.