Umiejętności społeczne: najważniejsze z nich to empatia i asertywność

4 listopada 2019

Wielu rodziców i nauczycieli zastanawia się, czy umiejętności społeczne są czymś, czego można nauczyć dzieci tak jak innych wartości. Na szczęście wiemy, że dzięki odpowiednim metodom możemy zaszczepić umiejętności społeczne nawet u najbardziej introwertycznych dzieci.

Przekazywanie dzieciom umiejętności społecznych przyczynia się do zachowania ich zdrowia emocjonalnego i opanowania umiejętności rozwiązywania konfliktów. Podstawą tych kompetencji są empatia i asertywność, zakorzenione w głębokim poczuciu własnej wartości.

Co najważniejsze, nauczyciele i opiekunowie mogą pomóc uczniom zdobyć i udoskonalić te umiejętności społeczne. Można powiedzieć, że pierwszym krokiem jest praktyczne stosowanie takich umiejętności przez dorosłych, z którymi przebywają dzieci.

Tak więc, wykonując zalecenia sugerowane w tym artykule, każdy rodzic i opiekun powinien również ponownie ocenić własne sposoby angażowania się w kontakt z ludźmi ze swojego otoczenia.

O czym pamiętać, zaszczepiając u dzieci umiejętności społeczne?

Oczywiste jest, że dzieci używają różnych sposobów radzenia sobie z innymi ludźmi. Nie ma znaczenia czy przebywają w domu, czy w innym miejscu, gdzie są grupy dzieci, z którymi muszą wchodzić w interakcje.

Dlatego poświęć kilka chwil każdego dnia, aby wspólnie zastanowić się nad sposobami radzenia sobie w społeczeństwie. To sprawi, że przekazanie dzieciom umiejętności społecznych będzie naprawdę warte wysiłku.

1. Czym są umiejętności społeczne i dlaczego ich potrzebujemy?

Dobrym sposobem na przedstawienie tego tematu dzieciom jest przeanalizowanie, w jaki sposób umiejętności społeczne pomagają poprawić nasze wspólne życie w społeczeństwie.

W zależności od wieku dzieci możesz zrealizować ten krok za pomocą gier, opowiadań, filmów, a nawet czytanki dla dzieci w wieku przedszkolnym.

2. Wymierz tylko jedną umiejętność na raz

Wprowadzanie całego szeregu umiejętności społecznych za jednym razem nie jest zbyt efektywne. Idealnym podejściem jest wybranie jednej umiejętności, na której można się skupić. Po prostu skoncentruj swoje działania lub plan lekcji na tej jednej umiejętności.

Na przykład poświęć tydzień na myślenie o tym, „co to znaczy dzielić się z innymi, a co inni dzielą się ze mną”. W ten sposób to, co próbuje przekazać opiekun, jest przyswajane głębiej, a każde dziecko rozwija swój własny sposób na zastosowanie tej nowej wiedzy.

3. Zastanów się głęboko nad każdą zdolnością do interakcji społecznej

Istnieją różne sposoby na to, by przekazywać dzieciom umiejętności społeczne. Kluczem do sukcesu jest to, że same dzieci powinny zastanowić się nad tym zagadnieniem samodzielnie. Powinny mieć możliwość wyrażania swoich opinii bez strachu przed czyimś osądem.

Dzieci bawiące się w piaskownicy

Dobrym ćwiczeniem jest użycie tabeli z dwiema kolumnami. Kolumna z jednej strony odpowiada za każdą umiejętność społeczną. W drugiej kolumnie można wymienić przykłady praktyk społecznych proponowanych przez same dzieci.

4. Ćwicz to, czego dzieci się uczą

Należy przyznać, że sposoby prezentacji informacji muszą zostać dostosowane, tak aby były odpowiednie dla każdej grupy wiekowej. Praktykowanie tego, czego dzieci się nauczyły, jest najlepszym sposobem na rzeczywiste przyswojenie i wzmocnienie umiejętności społecznych. Odgrywanie ról i zabawa w pytania i odpowiedzi to narzędzia, które świetnie się sprawdzą.

5. Przerwa i refleksja

Przerwa po nauce każdej umiejętności społecznej daje dzieciom możliwość wprowadzenia tego, czego się nauczyły, w życie. W ten sposób, gdy natkniesz się na przypadki, w których dziecko aktywnie korzysta z umiejętności społecznych, których się uczyło, możesz wspólnie zastanowić się, w jaki sposób zastosowało te umiejętności społeczne.

Warto zaprosić dzieci do refleksji na temat własnych zachowań. Mogą również analizować swoje myśli zarówno indywidualnie, jak i razem jako grupa. Ponadto umiejętności społeczne, takie jak zdolność do negocjacji, są złożone. Niemniej mają bardzo pozytywny wpływ na rozwój dzieci, nawet w klasie w szkole.

Wpajanie umiejętności społecznych wymaga pozytywnego obrazu siebie i asertywności

Inny aspekt wykorzystywany do nauczania dzieci umiejętności społecznych ma związek z obrazem, który one same tworzą. Każde dziecko powinno wiedzieć, jak cenić siebie, kochać siebie i bronić swoich praw i interesów.

Jeśli masz wątpliwości co do tego, jak uczyć miłość dla siebie, przypomnij sobie najlepsze podejście. Brzmi ono: „Bądź najlepszym przykładem, jakim możesz być”. Warto również wziąć pod uwagę następujące kwestie:

  • Porównywanie dzieci do siebie nie jest pomocne
  • Dzieci potrzebują czasu
  • Dzieci potrzebują różnych możliwości, aby ćwiczyć swoje umiejętności
  • Należy docenić wysiłki i mocne strony dzieci
  • Należy zachęcać dzieci do niezależności

Krótko mówiąc, bycie asertywnym i pewnym siebie wiąże się z zasadami etycznymi. Wymagają one wartościowania własnych praw i uznania praw innych osób. Rzeczywiście, dla bardzo małych dzieci, cenienie ich własnych praw zazwyczaj pociąga za sobą nagły głośny krzyk, który ma przerazić osobę próbującą te prawa naruszyć.

Dzieci przyswajają umiejętności społeczne poprzez zabawę

Gdy dzieci zdobywają umiejętności społeczne, dobrze jest zastanowić się nad tym, jak ważne jest bycie asertywnym i mieć pozytywny obraz siebie. Posiadanie kontroli nad własnymi emocjami wymaga umiejętności bycia asertywnym. Ponadto pewność siebie jest również ważna dla rozwiązywania konfliktów, negocjacji i perswazji, co jest ważne w codziennym życiu każdego z nas.

Podsumowując, przekazywanie dzieciom umiejętności społecznych jest również nie lada wyzwaniem dla dorosłych. Rozpoczęcie tego procesu wcześnie i w domu jest najlepszym prezentem, jaki możesz dać Twoim dzieciom.

Fundamentalne jest uczenie dzieci niezależności i angażowania się w pełen szacunku dialog. Ponadto wpajanie dzieciom umiejętności społecznych wymaga również starannej pracy z nimi w celu identyfikacji, wyrażania i kierowania emocjami.