Odruch chwytania – co to jest i jak go stymulować?

· 15 stycznia 2019

Czy zauważyłeś, że twoje dziecko ma obsesję na punkcie łapania wszystkiego, co przyniesiesz, w swoje ręce? Nazywa się to: odruch chwytania i jest wskazówką, że jego układ nerwowy działa poprawnie.

W pierwszym tygodniu życia nadejdzie czas, kiedy Twoje dziecko zacznie zaciskać rękę, aby podnieść wszystko, co dotyka lub zbliża się do jego dłoni. To odruch chwytania. Chociaż początkowo jest to mimowolne, w końcu stanie się kontrolowanym działaniem.

Odruch chwytania u dzieci

Niewiele rzeczy daje nam więcej przyjemności niż dotykanie miękkich rąk dziecka. Jest to jeszcze bardziej czułe, kiedy zaczynają chwytać wszystko w ich zasięgu. To jest pierwsza interakcja z otoczeniem. Przedmiotem tego działania mogą być palce, lekka zabawka lub włosy.

Gdy dziecko chwyta za włosy, doświadczysz prawdziwej siły uchwytu spowodowanego odruchem chwytnym.

Dziwną rzeczą w odruchu chwytania jest to, że nie jest on wyłączny dla rąk dziecka. Zauważysz także, że kiedy coś będzie muskać stopę malucha, palce u stóp zaczną się zwijać, jak gdyby chciały coś złapać.

Według specjalistów jest to funkcja ewolucyjna. Kiedy nasi przodkowie mieli włosy na swoich ciałach, czynność ta pozwoliła dziecku złapać się matki w razie wystąpienia niebezpieczeństwa.

Odruch chwytania na stopie

Charakterystyka odruchu chwytania

Niektóre cechy obejmują:

  • Podobnie jak wszystkie odruchy, jest to działanie mimowolne w odpowiedzi na bodziec.
  • Przejawia się to w rękach i stopach.
  • Występuje w pierwszym i drugim miesiącu życia.
  • To sygnał, że system nerwowy działa poprawnie.
  • W trzecim miesiącu chwyt zaczyna słabnąć, ale zyskają większy zasięg ruchu i kontrolę nad nim.
  • Począwszy od czwartego miesiąca życia, zmysły dziecka są o wiele bardziej dojrzałe, a jego działania stają się celowe i ukierunkowane. Nadal jednak nie jest ono w stanie oszacować odległości. Od tego momentu jego koordynacja będzie się nadal rozwijać i będzie w stanie skupić się na pożądanym obiekcie obiema rękami.
  • Odruch chwytania przejawia nieco dłużej w stopach (od 3 do 6 miesięcy).

Jak stymulować odruch chwytania?

Aby stymulować ten odruch istnieje kilka bardzo prostych ćwiczeń, które możesz wykonywać codziennie. Najłatwiejszym (nie najmniej skutecznym) jest przesunięcie palca w kierunku dłoni dziecka i umożliwienie jego chwycenia.

Tymczasem odruch chwytny w stopie może być stymulowany w podobny sposób. Umieść palec lub ołówek w dolnej części stopy i obserwuj palce. Jeśli zwiną się tak, jakby chciały złapać przedmiot, który ich dotykał, to jesteś świadkiem klasycznego odruchu chwytania stopy.

Z drugiej strony możliwe jest również wczesne pobudzenie w celu promowania większej mobilności i nowych zmysłów u dziecka.

Wszystko co obejmuje poruszanie rękami i nogami, ćwiczenie wykorzystania zmysłów, a nawet pieszczoty i ćwiczenia relaksacyjne, może pomóc mu być bardziej świadomym jego ciała. To pozwoli mu przyzwyczaić się do nowych ruchów.

„Aby stymulować ruchy Twojego dziecka, istnieją bardzo proste czynności, które możesz wykonywać codziennie.”

Innymi wspaniałymi sojusznikami na tym etapie są muzyka i kolorowe zabawki z migającymi światłami, ponieważ zmysł słuchu i widzenia dziecka dopiero zaczyna się budzić.

Dziecko chwyta palec matki

Inne odruchy powszechne u dzieci

Oprócz odruchu chwytania, istnieją inne odruchy, które mogą być obecne w pierwszych miesiącach życia. Oto kilka przykładów:

  • Odruch Moro: jest odczuwalny natychmiast po urodzeniu. Polega na wywoływaniu szarpnięcia ciałem u dziecka. Odbywa się to przez delikatne puszczenie głowy przez chwilę (nie pozwalając jej dotrzeć do wyściełanej powierzchni poniżej).
  • Ssanie: Widać to po dotknięciu ust dziecka.
  • Odruch chodzenia: Widać to, kiedy dziecko próbuje chodzić, gdy jego stopy dotykają twardej powierzchni.
  • Odruch Galanta: leżąc twarzą w dół, głaskanie lub poklepywanie bokiem kręgosłupa powoduje, że dziecko obraca się w kierunku miejsca, w którym zostało dotknięte.

Inne odruchy przejawiają się również u dorosłych, takie jak kichanie, ziewanie, kaszel, mdłości i mruganie.

  • Twitchell, T. E. (1965). The automatic grasping responses of infants. Neuropsychologia. https://doi.org/10.1016/0028-3932(65)90027-8
  • Smith, A. M., Bourbonnais, D., & Blanchette, G. (1981). Interaction between forced grasping and a learned precision grip after ablation of the supplementary motor area. Brain Research. https://doi.org/10.1016/0006-8993(81)91043-X
  • Fulton, J. F. (1934). Forced grasping and groping in relation to the syndrome of the premotor area. Archives of Neurology And Psychiatry. https://doi.org/10.1001/archneurpsyc.1934.02250020009001