Co to jest świerzbiączka pospolita, czyli prurigo simplex?

Prurigo simplex to reakcja skórna na ukąszenie niektórych owadów. Chociaż jest to łagodny stan, może powodować u dzieci duży dyskomfort.
Co to jest świerzbiączka pospolita, czyli prurigo simplex?

Ostatnia aktualizacja: 06 września, 2021

Dziecięca świerzbiączka pospolita (znana bardziej jako prurigo simplex) jest częstym schorzeniem spowodowanym ukąszeniem owada. Charakteryzuje się intensywnym swędzeniem, które często jest miejscowe, a czasem także całego ciała. Chociaż może wystąpić w dowolnym momencie życia, dzieci w wieku od 2 do 7 lat z chorobami atopowymi są bardziej podatne na jego rozwój.

Chcesz wiedzieć więcej na temat tego, czym jest prurigo simplex? Nie przegap wszystkich informacji, które mamy Ci do zaoferowania.

Co to jest świerzbiączka pospolita, czyli prurigo simplex?

Prurigo simplex to choroba skóry, która powoduje odbarwione zmiany, grudki lub pęcherzyki. Jej najbardziej charakterystycznym objawem jest swędzenie. Chociaż istnieje wiele czynników, które mogą ją wywołać, najczęstszą przyczyną są ukąszenia pcheł i komarów.

Choroba ta jest wynikiem nadmiernej reakcji organizmu na kontakt z gryzącym owadem (pluskwy, komary, pchły). Jest to podobne do tego, co dzieje się w przypadku reakcji alergicznych. W rzeczywistości to substancje (alergeny) zawarte w ślinie owadów wywołują reakcję nadwrażliwości.

Inną szczególną cechą jest to, że prurigo simplex występuje w postaci ognisk. Innymi słowy, nawet jeśli owad ugryzie tylko raz, zmiany mogą pojawiać się i znikać kilka razy. Mogą nawet wpływać na bardziej odległe obszary ciała, co utrudnia kontrolowanie tej choroby.

Przyczyny powodujące prurigo simplex

Prurigo simplex nie jest chorobą zakaźną, ale raczej reakcją skóry na kontakt z niektórymi owadami. Niektóre z najczęstszych czynników sprawczych to:

  • Pchły (najczęściej).
  • Komary.
  • Roztocza.
  • Meszki.

Częstość występowania tej choroby jest najwyższa późną wiosną i latem. Chociaż dotyczy ona wszystkich grup wiekowych, to jednak dzieci w wieku od 2 do 7 lat są szczególnie narażone prurigo simplex, ponieważ mają najczęściej kontakt z owadami.

Środki zapobiegawcze

Australasian College of Dermatologists zaleca pewne środki zapobiegawcze w przypadku prurigo simplex. Głównym z nich jest eliminacja owadów z domu. Stosowanie środowiskowych insektycydów pomaga zwalczać komary i inne owady, ale stosowanie przyjaznych dzieciom repelentów jest o wiele skuteczniejszym środkiem.

Ponadto zwierzęta domowe należy okresowo leczyć na okoliczność pcheł, zwłaszcza w cieplejszych miesiącach roku.

Objawy tej choroby

Maluch z ukąszeniami komarów na kolanie.

Objawy kliniczne są zmienne i niespecyficzne, co utrudnia dokładną diagnozę tego stanu. Prurigo simplex może objawiać się ostro, z rozległymi, bardzo swędzącymi, a nawet bolesnymi zmianami. Po dokładnym zbadaniu zmian można zobaczyć mętną zawartość w pęcherzykach na podrażnionej skórze.

Charakterystyczne zmiany są dwojakiego rodzaju: pierwotne to grudki w kształcie kopuły, a wtórne przybierają ciemniejszy kolor i łuskowaty wygląd. Wszystkie te zmiany są symetrycznie rozmieszczone po obu stronach ciała. Zwykle znajdują się na zewnętrznych stronach kończyn i pośladków, ale mogą pojawić się gdzie indziej.

Gdy dziecko dorasta, reakcje stają się mniej intensywne, ponieważ organizm staje się bardziej tolerancyjny na niektóre alergeny. Z tego powodu choroba nie jest tak powszechna u dorosłych.

Możliwe komplikacje

Prurigo simplex nie stanowi poważnego zagrożenia dla zdrowia dzieci. Jednak ciągłe drapanie może sprzyjać pojawieniu się niektórych infekcji skórnych, takich jak zapalenie mieszków włosowych, liszajec lub zapalenie tkanki łącznej.

Gdy reakcja skórna jest bardzo intensywna, a jej objawy powodują duży dyskomfort, lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne w celu ich złagodzenia.

Diagnostyka i leczenie prurigo simplex

Leczenie prurigo simplex realizowane jest poprzez bezpośrednią obserwację zmian skórnych. Rzadko konieczne są dodatkowe badania, takie jak biopsja skóry. Leczenie ma charakter objawowy, tzn. ma na celu złagodzenie objawów, a nie wyleczenie choroby. W zależności od złożoności schorzenia opcje terapeutyczne są różne. Niektóre z nich wymienimy poniżej.

Miejscowo stosowane kortykosteroidy

Miejscowe kremy kortykosteroidowe można stosować tylko w tych obszarach, w których widoczna jest zmiana. Ich działanie bardzo skutecznie zmniejsza miejscowe stany zapalne i łagodzi swędzenie.

Lekarze przepisują je od początku objawów, aby zapobiec progresji obrazu klinicznego do bardziej zaawansowanych stadiów.

Leki przeciwhistaminowe

Leki te są przydatne w łagodzeniu swędzenia i mogą być dostępne w postaci tabletek lub syropu. Istnieją również preparaty w postaci kremów do stosowania miejscowego, zawierające emolienty i środki wysuszające, takie jak krem kalaminowy lub mentolowy.

Inne opcje

W najcięższych przypadkach może być konieczne doustne podanie kortykosteroidów w krótkich cyklach. Gdy w zmianie występuje infekcja bakteryjna, konieczne jest również leczenie antybiotykami w celu wyleczenia infekcji.

Rodzic nakładający krem na ugryzienie na buzi dziecka.

Prurigo simplex to coś więcej niż tylko choroba skóry

Chociaż prurigo simplex jest stanem łagodnym, jego objawy mogą być bardzo nieprzyjemne dla dziecka, a nawet utrudniać spokojny sen. Z tego powodu ważne jest, aby podjąć wszelkie środki zapobiegawcze, które są niezbędne w domu (środki owadobójcze, moskitiery i moskitiery), a także stosowanie repelentów i innych środków fizycznych z dziećmi.

Ponadto, w przypadku pojawienia się zmian, ważne jest, aby natychmiast rozpocząć leczenie objawów. W ten sposób unikniesz dyskomfortu i komplikacji spowodowanych intensywnym drapaniem.

To może Cię zainteresować ...
Ukąszenia pająków i pcheł u dzieci – wszystko co warto o tym wiedzieć
Jesteś MamąPrzeczytaj na Jesteś Mamą
Ukąszenia pająków i pcheł u dzieci – wszystko co warto o tym wiedzieć

Ukąszenia pcheł i pająków u dzieci mogą budzić duże obawy rodziców. Reakcje mogą wahać się od miejscowego podrażnienia do ciężkiej anafilaksji.



  • Maridet C, Perromat M, Miquel J, et al. Childhood chronic prurigo: Interest in patch tests and delayed-reading skin prick tests to environmental allergens. J Allergy Clin Immunol. 2018 Feb;141(2):797-799.e9. doi: 10.1016/j.jaci.2017.07.049. Epub 2017 Sep 22. PMID: 28943471.
  • Demain JG. Papular urticaria and things that bite in the night. Curr Allergy Asthma Rep. 2003 Jul;3(4):291-303. doi: 10.1007/s11882-003-0089-3. PMID: 12791206.
  • Stibich AS, Schwartz RA. Papular urticaria. Cutis. 2001 Aug;68(2):89-91. PMID: 11534921.